Τι τρώει ο σκύλος κάθε μέρα χωρίς λάθη

«Να του δίνω μόνο ξηρά τροφή ή και λίγο από το φαγητό μας;» Αυτή είναι μάλλον η πιο συχνή ερώτηση που ακούω όταν κάποιος με ρωτάει τι τρώει ο σκύλος σωστά. Η σύντομη απάντηση είναι απλή: ο σκύλος σου χρειάζεται πλήρη και ισορροπημένη τροφή για σκύλους, προσαρμοσμένη σε ηλικία, μέγεθος, δραστηριότητα και τυχόν θέματα υγείας. Όχι ό,τι περισσεύει από το τραπέζι, όχι «λίγο απ’ όλα», και σίγουρα όχι κάθε μέρα μεζεδάκια που χαλάνε το στομάχι και το βάρος του.

Αν θες να το βάλουμε σε τάξη από την αρχή, σκέψου το έτσι: η βάση είναι μια ποιοτική πλήρης τροφή (ξηρά, υγρή ή συνδυασμός), καθαρό νερό όλη μέρα, και λίγες ασφαλείς λιχουδιές. Από εκεί και πέρα αλλάζουν οι λεπτομέρειες. Άλλο τρώει ένα κουτάβι που μεγαλώνει γρήγορα, άλλο ένας στειρωμένος ενήλικος που κάθεται πολλές ώρες στο διαμέρισμα στην Κυψέλη, άλλο ένας ηλικιωμένος σκύλος με ευαισθησία στις αρθρώσεις ή στο πάγκρεας.

Και κάτι που θα το πω από νωρίς, γιατί πολλοί το μαθαίνουν αργά: το να «τρώει με όρεξη» δεν σημαίνει ότι τρώει σωστά. Έχω δει σκύλους να καταβροχθίζουν λουκάνικα, τυριά, πίτες, μέχρι και τηγανητές πατάτες. Αυτό δεν κάνει τη διατροφή τους καλή. Τους κάνει απλώς πρόθυμους να φάνε.

Τι τρώει ο σκύλος στην πράξη

Στην πράξη, ο σωστός κανόνας είναι αυτός: το 90% της καθημερινής διατροφής να προέρχεται από πλήρη τροφή για σκύλους και το υπόλοιπο 10% το πολύ από λιχουδιές ή μικρές ασφαλείς προσθήκες. Όταν λέμε πλήρη τροφή, εννοούμε τροφή που έχει φτιαχτεί ώστε να καλύπτει τις ανάγκες του σκύλου σε πρωτεΐνη, λίπος, βιταμίνες, μέταλλα και ενέργεια.

Μπορεί να είναι:

• ξηρά τροφή (κροκέτες),
• υγρή τροφή σε κονσέρβα ή φακελάκι,
• μικτός τρόπος, δηλαδή λίγη ξηρά με λίγη υγρή, αρκεί να μετράς σωστά τις θερμίδες.

Εδώ διαφωνώ με μια διαδεδομένη άποψη που ακούγεται πολύ σε pet shop και παρέες: ότι «η καλή τροφή φαίνεται από το πόσο ακριβή είναι». Όχι ακριβώς. Υπάρχουν πολύ αξιοπρεπείς τροφές στα 45-60 ευρώ το 12κιλο και υπάρχουν και ακριβές που δεν ταιριάζουν καθόλου σε συγκεκριμένο σκύλο. Κοιτάς σύσταση, ανεκτικότητα, κόπρανα, βάρος, τρίχωμα, ενέργεια. Όχι μόνο την ταμπέλα ή τη διαφήμιση.

Αν θες να μπεις πιο βαθιά στο πώς στήνεται σωστά ένα καθημερινό πλάνο, ρίξε μια ματιά στο Τι Πρέπει να Περιλαμβάνει η Ιδανική Διατροφή για Σκύλους και μετά συνέχισε εδώ με πιο πρακτικό μάτι.

Πόσο φαγητό χρειάζεται ανάλογα με ηλικία και μέγεθος

Το δεύτερο μισό της ερώτησης μετά το «τι τρώει ο σκύλος» είναι «πόσο τρώει;». Εκεί γίνονται τα περισσότερα λάθη. Οι οδηγίες πάνω στη συσκευασία είναι μια καλή αρχή, όχι ευαγγέλιο. Ένας σκύλος 12 κιλών που βγαίνει τρεις χαλαρές βόλτες στην Καλλιθέα δεν έχει τις ίδιες ανάγκες με έναν 12κιλο που τρέχει κάθε μέρα στο βουνό.

Γενικός μπούσουλας

• Κουτάβι έως 6 μηνών: 3-4 γεύματα τη μέρα.
• Νεαρός/ενήλικος σκύλος: συνήθως 2 γεύματα τη μέρα.
• Ηλικιωμένος σκύλος: 2 μικρότερα και πιο εύπεπτα γεύματα βοηθούν συχνά.

Τα κουτάβια θέλουν τροφή puppy, όχι τροφή ενηλίκου «για να συνηθίζει». Μεγαλώνουν, χτίζουν οστά, μυς, ανοσοποιητικό. Ειδικά στις μεγαλόσωμες φυλές, το λάθος τάισμα στην ανάπτυξη μπορεί να βγει μπροστά αργότερα. Αν έχεις κουτάβι λαμπραντόρ, ποιμενικό ή cane corso, μίλα με τον κτηνίατρό σου για ρυθμό ανάπτυξης και ασβέστιο — δεν παίζουμε εκεί.

Στους ενήλικους, κοίτα το σώμα και όχι μόνο το μπολ. Πρέπει να ψηλαφείς εύκολα τα πλευρά χωρίς να προεξέχουν έντονα, να υπάρχει μια ελαφριά μέση όταν τον βλέπεις από πάνω, και να μην βαραίνει κάθε τρίμηνο χωρίς λόγο. Στην Ελλάδα το πρόβλημα της παχυσαρκίας στους σκύλους έχει ξεφύγει, κυρίως γιατί οι παππούδες, οι γείτονες και εμείς οι ίδιοι δίνουμε «μια μπουκίτσα ακόμα».

Για να διαλέξεις πιο συνειδητά τροφή και ποσότητα, βοηθάει πολύ το Παράγοντες που επηρεάζουν την τροφή του σκύλου σου. Δεν είναι μόνο η ράτσα. Είναι η στείρωση, το επίπεδο άσκησης, οι αλλεργίες, ακόμα και το αν ζει σε αυλή ή σε σπίτι με κλιματισμό.

Ποιες τροφές μπορείς να δίνεις και ποιες όχι

Εδώ υπάρχει μεγάλη σύγχυση. Ναι, ο σκύλος μπορεί να φάει και «ανθρώπινες» τροφές. Αλλά όχι όλες, όχι όπως να ’ναι, και όχι επειδή σε κοιτάει λυπημένα την ώρα που τρως.

Ασφαλείς επιλογές σε μικρές ποσότητες

• βραστό κοτόπουλο χωρίς κόκαλα, πέτσα, αλάτι,
• βραστή γαλοπούλα,
• μοσχάρι καλά μαγειρεμένο και άπαχο,
• ρύζι λευκό ή πατάτα βραστή απλή,
• κολοκύθα βραστή, καρότο, κολοκυθάκι,
• λίγο μήλο χωρίς κουκούτσια ή μπανάνα,
• αυγό καλά μαγειρεμένο, αν το αντέχει.

Αυτά δεν αντικαθιστούν μόνα τους μια πλήρη τροφή. Είναι συμπληρωματικά ή χρήσιμα σε ειδικές περιπτώσεις, π.χ. για μια-δυο μέρες με οδηγία κτηνιάτρου μετά από στομαχική αναστάτωση.

Τροφές που δεν δίνεις

• σοκολάτα, κακάο, γλυκά,
• κρεμμύδι, σκόρδο σε ποσότητα,
• σταφύλια και σταφίδες,
• αλκοόλ, καφές, ενεργειακά ποτά,
• μαγειρεμένα κόκαλα,
• ξυλιτόλη (σε τσίχλες, γλυκαντικά, κάποια προϊόντα),
• πολύ λιπαρά φαγητά, τηγανητά, πέτσες, αλλαντικά.

Ειδικά τα λιπαρά τα φοβάμαι πολύ. Έχω δει μετά από γιορτές, Πάσχα και Δεκαπενταύγουστο, σκύλους να καταλήγουν στον κτηνίατρο με εμετούς, διάρροια ή και παγκρεατίτιδα επειδή «έφαγε λίγο αρνάκι με πετσούλα». Το λίγο για εμάς, για έναν σκύλο 7 κιλών, μπορεί να είναι πολύ.

Αν θες πιο συγκεντρωμένη εικόνα για ασφαλείς βάσεις διατροφής, υπάρχει και ο Πλήρης Οδηγός για Υγιεινή Διατροφή του Σκύλου σου, που βοηθά αρκετά όταν προσπαθείς να βάλεις πρόγραμμα.

Ξηρά, υγρή ή μαγειρευτό;

Εδώ δεν υπάρχει μία απάντηση για όλους. Υπάρχει αυτό που δουλεύει καλά για τον δικό σου σκύλο χωρίς να του χαλάει το έντερο, το βάρος ή το πορτοφόλι σου.

Η ξηρά τροφή είναι πρακτική, συνήθως πιο οικονομική, κρατά εύκολα, και βοηθά στο να μετράς ποσότητες. Για έναν μεσαίο σκύλο, ένα καλό σακί μπορεί να βγει αισθητά πιο οικονομικά τον μήνα από κονσέρβες μόνο. Η υγρή τροφή είναι πιο γευστική για πολλούς σκύλους και βοηθά όσους πίνουν λίγο νερό, αλλά ανεβάζει κόστος. Το μαγειρευτό έχει νόημα μόνο αν είναι σωστά σχεδιασμένο. Όχι «ρύζι με κοτόπουλο για πάντα».

Εδώ θα παραδεχτώ ένα λάθος που είχα κάνει παλιότερα: για αρκετές μέρες έδινα σε σκύλο που είχε ανακατωσούρα μόνο κοτόπουλο με ρύζι, επειδή μου φαινόταν «ελαφρύ». Ο κτηνίατρος μου εξήγησε ότι αυτό είναι προσωρινή λύση, όχι πλήρης διατροφή για εβδομάδες. Λείπουν θρεπτικά συστατικά. Από τότε, όταν υπάρχει γαστρεντερικό θέμα, ακολουθώ ακριβώς οδηγίες και ειδική gastrointestinal τροφή όταν χρειάζεται.

Αν σκέφτεσαι να βελτιώσεις σταδιακά την ποιότητα χωρίς ακρότητες, διάβασε και το Βελτίωση διατροφής σκύλου με φυσικές και βιολογικές τροφές. Χρήσιμο, αρκεί να μη σε παρασύρει η ιδέα ότι «φυσικό» σημαίνει αυτόματα σωστό.

Για ωμή διατροφή (BARF) έχω επιφυλάξεις. Όχι γιατί είναι αδύνατο να γίνει σωστά, αλλά γιατί οι περισσότεροι δεν την κάνουν σωστά. Θέλει γνώσεις, υγιεινή, σωστές αναλογίες, παρακολούθηση, και σε σπίτι με παιδιά ή ανοσοκατεσταλμένους ανθρώπους θέλει διπλή προσοχή. Δεν είναι μόδα για Instagram.

Τα σημάδια ότι η τροφή δεν του ταιριάζει

Πολλοί αλλάζουν μάρκες κάθε τρεις και λίγο επειδή ο σκύλος βαρέθηκε. Εγώ δεν είμαι υπέρ αυτού. Οι σκύλοι δεν χρειάζονται καθημερινό «μενού εστιατορίου». Χρειάζονται σταθερότητα και καλή ανεκτικότητα. Αν όμως βλέπεις συγκεκριμένα σημάδια, τότε ναι, κάτι δεν πάει καλά.

• συνεχείς μαλακές κενώσεις ή διάρροιες,
• πολλά αέρια και φούσκωμα,
• φαγούρα, κοκκινίλες, αυτιά που κάνουν συχνά φλεγμονές,
• θαμπό τρίχωμα ή έντονη τριχόπτωση εκτός εποχής,
• απότομη αύξηση ή μείωση βάρους,
• έλλειψη ενέργειας ή υπερβολική πείνα.

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν κάνεις πέντε αλλαγές μαζί. Δεν κόβεις τροφή, δεν προσθέτεις γιαούρτι, δεν αλλάζεις λιχουδιές, δεν δίνεις προβιοτικά στα τυφλά όλα σε μία μέρα. Πας βήμα-βήμα και, αν τα συμπτώματα επιμένουν, μιλάς με κτηνίατρο. Μπορεί να είναι η τροφή. Μπορεί όμως να είναι παράσιτα, γαστρεντερίτιδα, δυσανεξία, πάγκρεας, ακόμα και κάτι άσχετο.

Στην Ελλάδα, ειδικά μετά το καλοκαίρι, βλέπουμε και σκύλους ταλαιπωρημένους από ζέστη, αφυδάτωση ή νοσήματα που τους ρίχνουν γενικά. Η λεϊσμανίαση, για παράδειγμα, δεν είναι θέμα τροφής, αλλά μπορεί να αλλάξει πολύ την όρεξη και τις ανάγκες του ζώου. Άρα δεν κολλάς μόνο στο μπολ.

Πρακτικό πλάνο για να ξέρεις τι τρώει ο σκύλος σου

Αν θες να σταματήσεις το μπέρδεμα, κάνε αυτό το απλό πλάνο για 2 εβδομάδες:

1. Διάλεξε μία πλήρη τροφή κατάλληλη για ηλικία και μέγεθος.
2. Μέτρα την ποσότητα με ζυγαριά κουζίνας ή μεζούρα της εταιρείας.
3. Χώρισέ τη σε 2 γεύματα (ή 3-4 αν είναι κουτάβι).
4. Κράτα τις λιχουδιές κάτω από το 10% της ημέρας.
5. Ζύγισέ τον στην αρχή και ξανά μετά από 14 μέρες.
6. Παρατήρησε κόπρανα, ενέργεια, δέρμα, όρεξη.

Αν θέλεις λίγη ποικιλία, βάλε μικρές και ασφαλείς προσθήκες 2-3 φορές την εβδομάδα, όχι κάθε μέρα ό,τι βρεις στο ψυγείο. Λίγο βραστό κοτόπουλο, λίγο καρότο, λίγη κολοκύθα. Τόσο. Δεν χρειάζεται να γίνεις σεφ για να τρώει σωστά ο σκύλος σου.

Και κάτι τελευταίο για σπίτια με πολλούς ανθρώπους — εκεί γίνεται χαμός. Βάλε κανόνα ότι ένας ταΐζει, ένας μετράει, και όλοι οι υπόλοιποι ρωτάνε πριν δώσουν οτιδήποτε. Έχω δει σκύλο να παίρνει «μικρές λιχουδιές» από τέσσερα άτομα και στο τέλος της μέρας να έχει φάει άλλο ένα ολόκληρο γεύμα χωρίς να το καταλάβει κανείς.

Αν σήμερα κιόλας θες να ξεκαθαρίσεις τι τρώει ο σκύλος σου, μην αλλάξεις δέκα πράγματα μαζί. Πάρε τη συσκευασία, μέτρα ακριβώς το βραδινό του, βγάλε από το ντουλάπι τα επικίνδυνα σνακ και κοίτα τα κόπρανά του αύριο το πρωί. Από εκεί ξεκινάει η αλήθεια — όχι από το πόσο χαριτωμένα σε κοιτάζει όταν ανοίγεις το ψυγείο.